BM Thuỷ Lợi – Thuỷ Điện

Bộ môn Thủy lợi – Thủy điện

Tiền thân của Bộ môn Xây dựng Thủy lợi – Thủy điện ngày nay được thành lập vào năm 1958, là một Bộ môn chuyên ngành thuộc khoa Xây dựng Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội.

Về tổ chức, từ Bộ môn Thủy lợi, do nhu cầu phát triển đã có lúc được tách thành 2 bộ môn là Thủy công và Thủy điện và sau đó thành 3 bộ môn: Thủy công, Thủy điện, Thi công thủy lợi. Từ cuối năm 1983 cả 3 bộ môn trên lại được sát nhập thành một bộ môn với tên Bộ môn Xây dựng Thủy điện. Năm 2001, do nhu cầu đào tạo, Bộ môn lại một lần nữa đổi tên thành Bộ môn Xây dựng Thủy lợi – Thủy điện như ngày nay.

Trong những năm qua, Bộ môn đã đóng góp cho sự nghiệp đào tạo cán bộ khoa học kỹ thuật về Thủy lợi – Thủy điện gần 3000 kỹ sư, thạc sĩ, tiến sĩ, đã và đang làm việc ở tất cả các tỉnh, thành, các công trường, xí nghiệp, nhà máy trên toàn Quốc, các cục, vụ, viện thuộc các cơ quan Trung ương.

Bên cạnh công tác giảng dạy, Bộ môn đã chăm lo xây dựng cơ sở vật chất cho giảng dạy, biên soạn giáo trình, sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, tài liệu hướng dẫn đồ án môn học, thiết kế tốt nghiệp, đã góp phần hiệu quả trong phục vụ sản xuất, nghiên cứu khoa học, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào thực tế. Mỗi thành viên bộ môn đã nỗ lực phấn đấu bồi dưỡng về chuyên môn, rèn luyện phẩm chất đạo đức để xứng đáng là người thầy giáo Xã hội chủ nghĩa.

Đến nay Bộ môn đã có:

• 1 Nhà giáo nhân dân, 7 Nhà giáo ưu tú.
• 7 Giáo sư, 15 Phó giáo sư, 3 Giảng Viên Chính.
• 2 Tiến sỹ khoa học, 28 Tiến sỹ, 15 Thạc sỹ.
• Bộ môn đã nhiều lần đạt danh hiệu Tổ lao động Xã hội chủ nghĩa.
• Năm 1989 được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động Hạng Ba.

Từ năm 1982 bộ môn chính thức được giao nhiệm vụ đào tạo trên đại học (Thạc sỹ và Tiến sỹ). Một số cán bộ đã bảo vệ thành công luận án Tiến sỹ: Phạm Phụ, Hoàng Đình Dũng, Phạm Hồng Nhật, Vũ Hữu Hải, Lưu Tiến Kim, Nguyễn Thượng Bằng, …

Sự tham gia có hiệu quả của bộ môn trên công trường thủy điện Hoà Bình, Yaly; những đóng góp khoa học trong lĩnh vực đê điều, các công trình nghiên cứu khoa học gắn liền với thực tế; các đóng góp trong việc lựa chọn bậc thang thủy điện Sơn La; Thẩm tra Thiết kế Kỹ Thuật thủy điện Sơn La, Lai Châu, các hoạt động thực tế trong thiết kế  và xây dựng các trạm thủy điện nhỏ cho các địa phương … v.v. Đã khẳng định vai trò của bộ môn Xây dựng Thủy điện trong lĩnh vực khoa học thủy lợi và năng lượng.

Sự trưởng thành của bộ môn gắn liền với quá trình đào tạo và sự trưởng thành của các sinh viên sau khi ra trường. Ở mọi nơi trên đất nước, trong lĩnh vực xây dựng Thủy lợi – Thủy điện các sinh viên của ngành đã tự khẳng định được mình và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và được xã hội thừa nhận.

Sự trưởng thành của bộ môn cũng gắn liền với sự ra đời của các công trình Thủy lợi lớn của đất nước: Đại Thủy nông Bắc Hưng Hải, các công trình thủy điện lớn như Thác Bà, Hoà Bình, Trị An, Thác Mơ, Yaly, Sông Hinh, Sơn La, Lai Châu,…

Với tổng số hơn 80 thành viên đã từng làm việc ở Bộ môn, trong đó có thầy không còn nữa. Tập thể bộ môn hiện nay có các thế hệ già trẻ đan xen. Lớp trẻ đang có nhiều nỗ lực để giữ vững sự nghiệp mà các lớp đàn anh đã dày công vun đắp để tre già – măng mọc bước tiếp bước, thành công nối tiếp thành công trong thế kỷ 21.

Bộ môn Xây dựng Thủy lợi – Thủy điện đã đảm nhiệm đào tạo các kỹ sư chuyên ngành Thủy lợi-Thủy điện, bao gồm từ giảng dạy các môn học chuyên ngành, hướng dẫn đồ án môn học về Thủy công – Thủy điện – Thi công (6 đồ án cho mỗi khoá), hướng dẫn tham quan, thực tập công nhân và thực tập cán bộ kỹ thuật, hướng dẫn đồ án tốt nghiệp, chủ trì các Hội đồng chấm Đồ án tốt nghiệp. Tính đến nay số sinh viên đã tốt nghiệp theo chuyên ngành Thủy lợi-Thủy điện lên tới hơn 2000 kỹ sư, thạc sĩ, tiến sĩ (trong đó có một khoá kỹ sư Máy thủy lực (1967, 1972).

Ngoài ra, Bộ môn đã tham gia giảng dạy cho các lớp sinh viên thuộc các chuyên ngành khác như ngành Cảng – Đường thủy, Môi trường nước, Kinh tế xây dựng, Kỹ sư công chính, Kỹ sư cử tuyển (cho khu vực miền núi), Kỹ Sư công trình (chất lượng cao) vv…

Bên cạnh hệ chính quy, bộ môn còn đào tạo hệ tại chức, chuyên tu, lớp tiến tu sinh, lớp bồi dưỡng nâng cao.

Nhiều cán bộ trong Bộ môn đã tham gia hướng dẫn cao học, nghiên cứu sinh, làm chủ tịch hoặc ủy viên Hội đồng Cấp Nhà Nước chấm Luận văn Tiến sỹ, phản biện cho nhiều luận án bảo vệ Tiến sỹ.

Những môn học do Bộ môn đã đảm nhiệm giảng dạy là: Thủy công, Thủy năng, Thủy văn, Máy thủy lực, Tuốc bin nước, Máy bơm  và Trạm bơm, Công trình Nhà máy thủy điện, Thủy nông, Quy hoạch Thủy lợi, Khái niệm ngành Thủy lợi, Sử dụng tổng hợp nguồn nước, Cơ sở kỹ thuật công trình thủy, Thi công thủy lợi (thi công công trình đất, công trình bê tông, tổ chức thi công, an toàn phòng hoả), Tự động hóa thiết kế công trình thủy, Trạm thủy điện, Nhà máy trạm thủy điện, các công trình trên tuyến năng lượng trạm thủy điện, bê tông và Bê tông cốt thép, Máy xây dựng, An toàn phòng chống cháy, Cơ học đất nền móng.

Hiện nay, tổ bộ môn đang tiếp tục nghiên cứu các hướng phát triển vấn đề thời sự của đất nước như ứng phó và giảm thiểu rủi ro do tác động biến đổi khí hậu, nghiên cứu đánh giá dự báo ảnh hưởng thiên tai, đánh giá vùng nguy hiểm do lũ lụt và các công nghệ mới trên TG. Tham gia đánh giá an toàn các công trình hồ đập lớn. Nghiên cứu hướng xây dựng các công trình thủy trong tương lai đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước cũng như là của ngành.

Trưởng nhóm chuyên môn: TS. Nguyễn Phương Lâm